حتماً درباره دستهبندیهای مختلف پوست مانند نرمال، چرب، خشک، مختلط یا حساس چیزهایی شنیدهاید. اما واقعاً نوع پوست شما کدام است؟
توجه داشته باشید که نوع پوست ثابت نیست و ممکن است در طول زمان تغییر کند. برای مثال، افراد جوانتر نسبت به میانسالان و سالمندان، احتمال بیشتری دارد که پوستی نرمال داشته باشند.
تفاوت این نوعها در چیست؟ نوع پوست شما به عواملی بستگی دارد، از جمله:
- میزان آب موجود در پوست (که بر نرمی و کشسانی آن تأثیر میگذارد)
- میزان چربی پوست (که بر لطافت آن اثر دارد)
- میزان حساسیت پوست
- پوست نرمال (Normal)
- پوست مختلط (Combination)
- پوست خشک (Dry)
- پوست چرب (Oily)
- پوست حساس (Sensitive)
- چرا دانستن نوع پوست اهمیت دارد؟
- ۶ اصل اساسی مراقبت از پوست
پوست نرمال (Normal)
پوست نرمال نه خیلی خشک است و نه خیلی چرب و مشخصات زیر را دارد:
- بدون عیب و نقص یا دارای نواقص بسیار جزئی
- حساسیت شدید ندارد
- منافذ تقریباً نامرئی
- دارای شفافیت و درخشندگی طبیعی
پوست مختلط (Combination)
در این نوع پوست، بعضی نواحی خشک یا نرمال هستند و برخی دیگر چرب؛ بهویژه ناحیهی T (پیشانی، بینی و چانه). بسیاری از افراد دارای این نوع پوست هستند. ممکن است نواحی مختلف این پوست نیازمند مراقبتهای اندکی متفاوت باشند.
پوست مختلط معمولاً این ویژگیها را دارد:
- منافذی که بزرگتر از حد معمول به نظر میرسند (چون بازتر هستند)
- جوشهای سرسیاه (کومدون)
- براقی و چربیِ پوست
پوست خشک (Dry)
اگر پوست خشکی دارید، احتمالاً این نشانهها را تجربه میکنید:
- منافذ تقریباً نامرئی
- سطحی کدر، زبر و خشن
- لکههای قرمز
- کاهش کشسانی پوست
- خطوط ریز و واضحتر
در موارد شدیدتر، پوست ممکن است ترک بخورد، پوستهپوسته شود یا دچار خارش، تحریک و التهاب گردد. این حالت بهویژه در پشت دستها، بازوها و پاها شایعتر است.
عوامل مؤثر در ایجاد یا تشدید خشکی پوست عبارتند از:
- ژنتیک و وراثت
- افزایش سن یا تغییرات هورمونی
- شرایط آبوهوایی مانند باد، آفتاب یا سرمای شدید
- اشعهی فرابنفش (UV) سولاریوم و تختهای برنزهکننده
- گرمای بیش از حد وسایل گرمایشی در محیطهای بسته
- دوشها و حمامهای طولانی با آب داغ
- ترکیبات موجود در صابونها، لوازم آرایشی و شویندهها
- برخی داروها
برای مراقبت از پوست خشک، این نکات را به کار ببندید:
۱. مدت زمان حمام و دوش را کوتاه کنید و بیش از یک بار در روز حمام نروید.
۲. از صابونها و شویندههای ملایم و غیرتحریککننده استفاده کنید. از صابونهای ضدبو (دئودورانت) پرهیز نمایید.
۳. هنگام شستشو و خشککردن پوست، از زور و ساییدن شدید خودداری کنید.
۴. بلافاصله پس از حمام، از یک مرطوبکنندهی غنی روی پوست استفاده کنید. پمادها و کرمها معمولاً نسبت به لوسیونها برای پوست خشک مؤثرتر هستند (هرچند ممکن است کمی سنگینتر باشند). در طول روز در صورت نیاز، مجدداً مرطوبکننده بزنید.
۵. از دستگاه بخور (هیومیدیفایر) استفاده کنید و دمای محیط داخلی را بیش از حد گرم نکنید.
۶. هنگام کار با مواد شوینده، حلالها و پاککنندههای خانگی، حتماً از دستکش استفاده کنید.
پوست چرب (Oily)
پوست چرب معمولاً این ویژگیها را دارد:
- منافذ بزرگ و باز
- سطحی کدر یا براق و نسبتاً ضخیم
- جوشهای سرسیاه، دانههای چرکی یا دیگر ضایعات پوستی
میزان چربی پوست ممکن است با تغییر فصل یا شرایط آبوهوایی، متفاوت شود. عواملی که باعث ایجاد یا تشدید چربی پوست میشوند عبارتند از:
- دوران بلوغ یا سایر نوسانات هورمونی
- استرس و فشار عصبی
- گرما یا رطوبت بیش از حد هوا
روشهای مراقبت از پوست چرب:
- روزانه حداکثر دو بار پوست خود را بشویید (و همچنین پس از تعریق شدید).
- از شویندهای ملایم استفاده کنید و از ساییدن و زورزدن خودداری نمایید.
- هرگز جوشها را دستکاری، فشار یا تخلیه نکنید؛ این کار روند بهبودی را کندتر میکند.
- روی محصولات مراقبتی و آرایشی به دنبال عبارت «غیرکومدونزا» (Noncomedogenic) بگردید؛ یعنی محصولی که منافذ پوست را نمیبندد.
پوست حساس (Sensitive)
پوست حساس معمولاً خود را به شکلهای زیر نشان میدهد:
- قرمزی
- خارش
- سوزش
- خشکی
اگر پوست حساسی دارید، سعی کنید محرکهای اصلی آن را شناسایی کرده و از آنها دوری کنید. دلایل زیادی میتوانند باعث حساسیت شوند، اما اغلب این واکنش در پاسخ به استفاده از محصولات آرایشی و مراقبتی خاصی رخ میدهد.
چرا دانستن نوع پوست اهمیت دارد؟
پیش از خرید هر محصول مراقبتی، بهتر است علاوه بر نوع پوست، به عواملی که بر ظاهر و سلامت پوست شما تأثیر میگذارند نیز توجه کنید؛ از جمله:
- رنگپوست (کمپلکسیون): آیا پوست شما بهراحتی آفتابسوخته میشود، بهندرت یا اصلاً؟
- اهداف مراقبتی شما: آیا به دنبال پیشگیری از پیری زودرس هستید؟ آیا مشکل خاصی مانند آکنه یا روزاسه دارید؟ یا دغدغههایی مانند تیرگی دور چشم یا خطوط ریز دارید؟
- عادات شخصی: آیا سیگار میکشید؟ زمان زیادی را در معرض آفتاب سپری میکنید؟ روزانه ویتامین مصرف میکنید؟ رژیم غذایی متعادلی دارید؟ تمام این عوامل در نحوهی صحیح مراقبت از پوست شما تأثیرگذار هستند.
با در نظر گرفتن این اطلاعات، میتوانید بهراحتی از میان انبوه محصولات موجود، گزینههای مناسب خود را پیدا کنید. اگر در این مسیر به کمک نیاز داشتید، از یک متخصص پوست (درماتولوژیست) یا کارشناس زیبایی در واحدهای فروش محصولات پوستی مشورت بگیرید.
۶ اصل اساسی مراقبت از پوست
صرفنظر از اینکه چه نوع پوستی دارید، رعایت این نکات کلیدی، پوست شما را در بهترین شرایط نگه میدارد:
۱. همیشه از ضدآفتابی با طیف گسترده (Broad-Spectrum) استفاده کنید که در برابر هر دو نوع اشعهی UVA و UVB محافظت ایجاد کند.
۲. از قرارگیری مستقیم در معرض آفتاب خودداری کرده و هنگام خروج از منزل از کلاه و عینک آفتابی استفاده کنید.
۳. سیگار نکشید.
۴. به میزان کافی آب بنوشید و بدن خود را هیدراته نگه دارید.
۵. هر روز، پوست خود را بهآرامی و در عین حال کاملاً تمیز بشویید و هرگز با آرایش به رختخواب نروید.
۶. از مرطوبکننده استفاده کنید.